Elinde Türkçe bir CV var ve İngilizce ilan çıktı. İlk refleks çeviri: metni bir araca yapıştırıp çıktıyı aynı şablona koymak. On dakika sürer ve çoğu zaman işe yaramaz, çünkü çevirinin bozduğu şey kelimeler değil, yapı. Bu yazı neyin çevrilebileceğini, neyin yeniden yazılması gerektiğini ve hangi sırayla yapılacağını anlatıyor.
Sıfırdan İngilizce CV yazmanın bütünü, ülke farkları ve bölüm başlıklarıyla birlikte ayrı bir rehberde: İngilizce CV nasıl yazılır. Burada elinde Türkçe CV olduğunu varsayıyoruz ve yalnızca dönüşüme bakıyoruz.
Çevrilmiş CV'nin üç belirtisi
İşveren tarafında çevrilmiş CV üç yerden anlaşılır. Birincisi cümle yapısı: Türkçe CV "…den sorumluydum", "…nde görev aldım" ile biter; birebir çeviri "I was responsible for", "I took part in" ile başlayan maddeler üretir. İngilizce CV'de madde özne almaz, fiille başlar.
İkincisi kişisel bilgi bloğu. Türkçe CV'nin üstündeki doğum tarihi, medeni durum, askerlik ve fotoğraf çeviriyle birlikte İngilizce CV'ye taşınır; ABD ve İngiltere'de bunların hiçbiri yazılmaz.
Üçüncüsü terimler. "Lisans" için "license", "uzman" için "expert", "Anadolu Lisesi" için "Anatolian High School": her biri çeviri aracının verdiği doğru sözlük karşılığı, ama CV'de yanlış. Lisans "Bachelor's degree", uzman çoğu sektörde "Specialist", lise türü hiç çevrilmez.
Neyi birebir çevirebilirsin, neyi yeniden yazmalısın
| Bölüm | Birebir çevrilir mi? | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| İletişim | Evet | Şehir adı ve LinkedIn olduğu gibi; TC, doğum tarihi, medeni durum, askerlik çıkar |
| Özet | Hayır | İlan için sıfırdan üç cümle: unvan ve yıl, iki kanıt, hedef rol |
| Deneyim maddeleri | Hayır | Her madde fiil + iş + sonuç olarak yeniden; Türkçe cümleyi önüne koyma |
| Unvanlar | Kısmen | İlanın kullandığı unvanı kopyala; "Uzman" için sektöre göre Specialist / Analyst / Associate |
| Eğitim | Kısmen | Bölüm adı çevrilir, kurum adı çevrilmez; derece Bachelor's / Master's; not ortalaması GPA x.x/4.0 |
| Beceriler | Evet | Araç ve teknoloji adları zaten İngilizce; kişilik özelliklerini çıkar |
| Diller | Evet | Seviye CEFR ile (B2, C1), varsa sınav puanı |
| Sertifikalar | Evet | Veren kurumun resmî İngilizce adıyla |
| Tarihler | Hayır | 01.2024 değil, Jan 2024; devam eden iş için Present |
Tablonun söylediği şey: CV'nin yaklaşık yarısı çevrilir, diğer yarısı yazılır. Zamanın çoğu özet ve deneyim maddelerine gider.
Çeviri araçları nerede yanıltır?
Çeviri araçları cümleyi doğru çevirir, CV'yi değil. Üç örnek:
| Türkçe | Aracın verdiği | Doğrusu |
|---|---|---|
| Müşteri şikayetlerinden sorumluydum. | I was responsible for customer complaints. | Resolved 40+ customer escalations per month; raised satisfaction score from 3.6 to 4.3. |
| Lisans: Endüstri Mühendisliği, İTÜ | License: Industrial Engineering, ITU | B.Sc. in Industrial Engineering, Istanbul Technical University |
| Kıdemli Uzman, Satın Alma | Senior Expert, Purchasing | Senior Procurement Specialist |
Aracı kelime ve terim için kullan, madde için kullanma. Bir maddeyi İngilizce yazarken Türkçesini kapat: ilandaki kelimeyi al, fiili seç, sonucu ekle. Çeviri değil, aynı işin İngilizce anlatımı.
Yapay zekâ araçlarına "CV'mi İngilizceye çevir" demek de aynı sonucu verir: madde madde çeviri, özne ile başlayan cümleler, birebir terimler. Daha iyi sonuç için görevi değiştir: ilanı ve tek bir Türkçe maddeyi ver, "bu iş için fiille başlayan, sonuç içeren bir İngilizce CV maddesi yaz" de. Çıktıdaki her sayıyı ve araç adını kendin kontrol et; araç eksik bilgiyi tamamlamaya meyillidir ve CV'de uydurma sayı mülakatta ortaya çıkar.
Kısaltmalar ve kurum adları
Türkiye'ye özgü kısaltmaların çoğu yurt dışında bir şey ifade etmez. KPSS, ALES, YDS, SMMM, YMM: ya açılımı ve İngilizce karşılığıyla yazılır (SMMM için Certified Public Accountant (Turkey) gibi) ya da hiç yazılmaz. Üniversite adı çevrilmez, resmî İngilizce adı varsa o kullanılır: Istanbul Technical University, Middle East Technical University, Boğaziçi University. Şirket adı olduğu gibi kalır; tanınmıyorsa yanına bir kelimelik açıklama gelir: "Arçelik (home appliances manufacturer)". Şehir adları İngilizce yazımıyla: Istanbul, Izmir, Ankara.
Beş adımda dönüşüm
1. Türkçe CV'den çıkarılacakları çıkar
Fotoğraf, doğum tarihi, TC, medeni durum, askerlik, ehliyet (ilan istemiyorsa), sürücü belgesi, kan grubu. Bunlar dönüşümün en kolay ve en etkili adımı.
2. Bölüm başlıklarını ve terimleri değiştir
Contact, Summary, Experience, Education, Skills, Languages, Certifications. Derece ve unvan terimleri için İngilizce CV rehberindeki karşılık tablosuna bak.
3. İlandan kelimeleri çıkar
İngilizce ilandaki araç adları, unvan ve yetkinlik ifadeleri. Bunlar maddelerde birebir geçecek; ATS o kelimeleri arar.
4. Özeti ve maddeleri yaz
Türkçesine bakmadan. Her madde fiille başlar, sonuçla biter. Geçmiş işler geçmiş zaman (Managed, Built, Reduced), devam eden iş geniş zaman (Manage, Lead).
5. Kontrol et
Yazım denetimini İngilizceye al; Türkçe klavyede ı ve i karışır. "I", "my", "responsible for", "took part in" ara ve sil. PDF'ten metni kopyalayıp yapıştır: bölümler sırayla, adındaki Türkçe karakterler yerinde mi?
Kontrol listesi
- Kişisel bilgi bloğu yok, yalnızca ad, e-posta, telefon, şehir, LinkedIn.
- Bölüm başlıkları İngilizce ve standart.
- Hiçbir madde özneyle başlamıyor.
- Her maddede bir sonuç ya da kapsam var.
- Unvanlar ilanın kullandığı biçimde.
- Dereceler Bachelor's / Master's; kurum adları orijinal.
- Tarihler Jan 2024 biçiminde.
- Dil seviyesi CEFR ile.
- Uzunluk hedef ülkeye göre: ABD bir sayfa, İngiltere ve AB iki.
Ne yapmalı?
Elindeki Türkçe CV'yi kaynak olarak kullan, çeviri şablonu olarak değil: bilgileri al, belgeyi İngilizce ilana göre yeniden yaz. İki dilde başvuruyorsan iki CV tut ve ilana göre seç.
cici'de çıktı dili ilan başına seçilir: aynı Türkçe profilden İngilizce ilan için İngilizce CV üretilir, başlıklar çevrilmez, maddeler o ilanın kelimeleriyle yazılır. Gerçek ilanlardan üretilmiş ürün yöneticisi ve DevOps mühendisi örnekleri Türkçe ilanla üretildi; İngilizce ilanda aynı profil aynı hattan İngilizce çıkar.