CV'ye ne yazılır sorusu kadar ne yazılmaz sorusu da önemli. Türkiye'de hâlâ çok sayıda CV'de doğum yeri, medeni durum, kan grubu ve askerlik tecil tarihi yer alıyor; öte yandan aynı CV'lerde kullanılan araçlar, projelerin sonuçları ve ilanla eşleşen anahtar kelimeler eksik kalıyor. Yani yer kaplayan bilgi çok, işe yarayan bilgi az.
Bu yazı, bir CV'de bölüm bölüm hangi bilgilerin zorunlu, hangilerinin isteğe bağlı ve hangilerinin gereksiz olduğunu listeliyor; sonunda en sık yapılan hataları topluyor.
1. İletişim bilgileri: zorunlu olanlar ve olmayanlar
Zorunlu:
- Ad ve soyad
- Cep telefonu (ülke koduyla yazmak zararsız: +90 5XX ...)
- E-posta adresi (ad.soyad biçiminde, sade)
- Yaşadığın şehir
İsteğe bağlı ama çoğu rolde faydalı:
- LinkedIn profil bağlantısı
- GitHub, Behance, portfolyo sitesi gibi işe göre bir bağlantı
Gereksiz:
- Tam ev adresi, mahalle ve kapı numarası
- TC kimlik numarası
- Doğum tarihi ve doğum yeri
- Medeni durum, çocuk sayısı
- Askerlik durumu (ilanda özellikle istenmemişse)
- Kan grubu, boy, kilo
- Sürücü belgesi (saha satış, lojistik gibi işin gereği olmadıkça)
Bu bilgileri sayfanın üst bilgi alanına değil gövdesine yaz; başvuru takip sistemlerinin (ATS) bir kısmı üst bilgiyi okumaz ve iletişim bilgisi eksik bir CV ile kalırsın.
2. Başlık ve özet
Adının altına bir başlık satırı koy: "Muhasebe Uzmanı", "Makine Mühendisi · Üretim", "İşletme Yeni Mezunu · Satış". Bu satırın ilandaki unvanla uyumlu olması, hem işe alım uzmanının ilk bakışta seni yerleştirmesini sağlar hem de ATS'nin unvan eşleşmesine katkı verir.
Özet, iki-üç cümle: kimsin, ne yaparsın, bu ilanda ne arıyorsun. Zorunlu değil ama deneyimi ilanla doğrudan bağlamanın en kısa yolu. Genel sıfatlardan ("dinamik", "sonuç odaklı", "takım oyuncusu") kaçın; bunların hiçbiri bilgi değildir.
3. İş deneyimi: her pozisyonda olması gerekenler
Ters kronolojik sıra: en son iş en üstte. Her pozisyon için:
- Şirket adı (yurt dışında tanınmıyorsa kısa bir bağlam: "gıda üreticisi, ~800 kişi")
- Unvan
- Tarih aralığı (ay ve yıl yeterli: "Mart 2022 – Halen")
- Şehir
- 3–6 madde hâlinde ne yaptığın
Maddeler görev tanımı değil, yaptığın iş ve sonucu olmalı. "Raporlama yaptım" yerine "Aylık satış raporlarını Excel'de hazırlayıp bölge yöneticisine sundum" yaz. Sayı varsa ekle; yoksa ölçeği anlat. Uydurma rakam yazma; mülakatta sorulur.
Ne kadar geriye gidilir? Son 10–15 yıl yeterli. Daha eski deneyimleri tek satırla geç ya da çıkar. Kariyer başındaki alakasız kısa işler (yaz dönemi kafe çalışması gibi) deneyimli bir profesyonelin CV'sinde yer almaz; yeni mezunun CV'sinde yer alır.
4. Eğitim
Zorunlu: okul, bölüm, derece (lisans, yüksek lisans), mezuniyet yılı.
Duruma göre:
- Not ortalaması: yeni mezunsan ve 4 üzerinden 3,0 ve üstüyse yaz; deneyim arttıkça çıkar.
- İlgili dersler ve bitirme projesi: yeni mezun ve öğrenciler için değerli, deneyimli profesyoneller için gereksiz.
- Lise bilgisi: üniversite mezunuysan yazma. Lise mezunu olarak başvuruyorsan elbette yaz.
- Değişim programı, burs, onur listesi: varsa tek satır.
Deneyimli bir profesyonelde eğitim bölümü CV'nin altına iner ve iki satırı geçmez; yeni mezunda yukarı çıkar ve ayrıntılanır.
5. Beceriler
Beceri bölümü, ATS'nin ilanla en doğrudan eşleştirdiği yer. Üç kural:
- İlanda geçen araç ve terimleri aynı yazımla kullan. İlan "SAP FI" diyorsa "SAP" yazma, "SAP FI" yaz.
- Kategorilere ayır: Yazılım ve araçlar / Teknik beceriler / Diller. Tek bir uzun virgüllü satır okunmaz.
- Seviyeyi gerçekçi belirt. "Excel (ileri düzey: özet tablo, makro)" bilgi verir; "Excel: yıldız yıldız yıldız" vermez. Yıldızlı, çubuklu beceri grafikleri ATS için anlamsızdır, insan için de ölçüsüzdür.
Kişilik özelliklerini ("iletişim becerisi yüksek", "stres altında çalışabilen") beceri bölümüne yazma. Bunlar deneyim maddelerinin içinde kendini göstermeli.
6. Projeler, sertifikalar, diller ve diğerleri
Projeler: Öğrenci, yeni mezun, yazılım ve tasarım rollerinde ayrı bölüm olarak zorunlu sayılır; diğer rollerde deneyim bölümünün içinde anlatılabilir. Her projede ad, ne yaptığın, kullanılan araçlar ve çıktı.
Sertifikalar: Veren kurum ve yıl ile. İlanla ilgisi olmayan, süresi geçmiş ya da bir saatlik çevrim içi kurs sertifikalarını listeleme; bölüm uzadıkça değeri düşer.
Diller: Seviyeyle birlikte. Tercihen CEFR (A1–C2) ve varsa sınav puanı: "İngilizce (C1, IELTS 7.5)". "İyi derecede" ifadesi kullanma.
Gönüllülük, kulüp, ödüller: İlanla bağı varsa ya da yeni mezunsan yaz. Deneyimli profesyonel için tek satır ya da hiç.
Referanslar: CV'ye isim ve telefon yazma; "Referanslar istendiğinde sunulacaktır" satırına da gerek yok, zaten varsayılan bu.
Hobiler: İşle bir bağ kurmuyorsa koyma. "Kitap okumak, müzik dinlemek" satırı hiçbir işe alım uzmanını etkilemez.
7. Türkiye'ye özgü sorular
Fotoğraf konulur mu? Türkiye'de özel sektörde hâlâ yaygın ve çoğu işveren sorun etmez; bazı kurumsal şirketler istemez. Koyacaksan sade, vesikalık tarzı ve profesyonel olsun. Yurt dışı başvurusunda koyma. ATS açısından fotoğraf bir görsel olduğu için okunmaz; metin akışını bozmayacak şekilde yerleştirilmiş olması yeterli.
Askerlik yazılır mı? İlan açıkça "askerliğini tamamlamış" gibi bir şart koyuyorsa tek satırla belirt. Aksi hâlde gerekmez.
Maaş beklentisi yazılır mı? CV'ye yazılmaz. İlan istiyorsa başvuru formunda ya da ön yazıda belirtilir.
Kariyer.net profili yerine geçer mi? Platform profilin başlangıçtır, CV'nin yerini almaz; neden yetmediğini ayrı bir yazıda anlattık: Kariyer.net CV ile başvuru neden yetmiyor.
8. En sık yapılan hatalar
- Nüfus cüzdanı bilgilerini CV'ye taşımak, işe yarayan bilgiyi dışarıda bırakmak
- Deneyimi görev tanımı gibi yazmak
- Her ilana aynı CV'yi göndermek; beceri ve deneyim sırasını ilana göre değiştirmemek
- İki sütunlu, tablolu, ikonlu şablon kullanmak; metin çıkarmada bölümlerin karışması
- Yıldızlı beceri grafikleri
- İletişim bilgilerini üst bilgiye koymak
- Uzun, genel özet paragrafı
- Yazım hataları ve Türkçe karakter sorunları
Bu kuralların somut hâlini görmek için CV örnekleri sayfasına bak: her biri gerçek bir iş ilanından üretildi ve yanında bir ATS'nin o CV'den okuduğu ham metin ile eşleşme puanı duruyor. Kendi CV'ndeki bilgilerin ilana göre yeterli olup olmadığını ise ücretsiz ATS testiyle birkaç saniyede görebilirsin; kayıt gerekmez, CV'n saklanmaz.
Bilgilerini bir kez doğru topladıktan sonra her ilan için yeniden sıralamak en zahmetli kısım. cici'de profilini bir kez giriyorsun; ilanı yapıştırdığında hangi bilginin girip hangisinin dışarıda kalacağına o ilana göre karar verilmiş bir CV alıyorsun. İlk 2 CV ücretsiz. Kariyer değiştiriyorsan aynı bilgilerin yeni sektörün diliyle nasıl yeniden çerçevelendiğini kariyer değişikliği için CV sayfasında bulabilirsin.