CV mi resume mü? Ülkeye göre beklenti
Türkçede ikisine de CV diyoruz, ama İngilizcede iki ayrı belge var. Resume bir ya da iki sayfalık, ilana göre özelleştirilmiş özet; CV ise özellikle ABD'de akademik dünyaya ait uzun bir kayıt. İngiltere ve Avrupa'da CV kelimesi resume anlamında kullanılır. Kime başvurduğun belgenin adını, uzunluğunu ve içeriğini belirler:
| ABD ve Kanada | İngiltere ve İrlanda | Almanya ve AB | Türkiye'de çok uluslu | |
|---|---|---|---|---|
| Belge | Resume | CV | CV (Lebenslauf) | CV, iki ad da geçer |
| Uzunluk | 1 sayfa, 10+ yılda 2 | 2 sayfa | 2 sayfa | 1–2 sayfa |
| Fotoğraf | Yok | Yok | Yaygın, zorunlu değil | Yok |
| Doğum tarihi, medeni durum | Yok | Yok | Doğum tarihi hâlâ yaygın | Yok |
| Tarih biçimi | Jan 2024 | Jan 2024 | 01/2024 kabul görür | Jan 2024 |
| Referans | İstenince | İstenince | İstenince | İstenince |
Tablodaki farkı bilmek çevirmenin yetmediğini gösterir: aynı Türkçe profil Almanya için fotoğraflı iki sayfa, ABD için fotoğrafsız tek sayfa olur.
Türkçe CV'den atılacaklar, eklenecekler
Türkiye'de alışık olduğumuz kişisel bilgiler bloğu İngilizce CV'de neredeyse tamamen gider. Çıkar: fotoğraf, doğum tarihi ve yeri, TC kimlik numarası, medeni durum, askerlik durumu, ehliyet (ilan sürüş istemiyorsa), uyruk. Bunların hiçbiri ABD ve İngiltere'de sorulmaz; birçoğunun sorulması yasal da değildir. Sayfanın üstünde yer kaplar ve okuyan kişiye "bu aday yerel piyasayı bilmiyor" der.
Ekle: LinkedIn adresi, varsa GitHub ya da portfolyo, çalışma izni durumu yurt dışı başvurusunda soruluyorsa tek satır ("Eligible to work in the EU" gibi; yalnızca doğruysa). Özet bölümü Türkçe CV'de sık atlanır, İngilizce CV'de ilk okunan yerdir; iki üç cümlelik bir Summary yaz.
Bölüm başlıkları ve Türkiye'ye özgü terimler
Yurt dışı ATS'leri bölümleri İngilizce başlıklardan tanır; yaratıcı başlık kullanma. Türkiye'ye özgü terimlerin çoğunun birebir karşılığı yok, aşağıdaki karşılıklar işverenin beklediği biçim:
| Türkçe | İngilizce | Not |
|---|---|---|
| Kişisel Bilgiler | Contact | Yalnızca ad, e-posta, telefon, şehir, LinkedIn |
| Özet / Hakkımda | Summary | Objective eskidi; Summary yaz |
| İş Deneyimi | Experience | Work Experience de olur |
| Eğitim | Education | |
| Beceriler | Skills | Teknik ve araç adları; kişilik özellikleri değil |
| Diller | Languages | CEFR seviyesiyle |
| Sertifikalar | Certifications | Veren kurum ve yıl |
| Projeler | Projects | |
| Lisans | Bachelor's degree, B.Sc. / B.A. | Bölüm adı çevrilir, kurum adı çevrilmez |
| Ön lisans | Associate degree | |
| Yüksek lisans | Master's degree, M.Sc. / M.A. | Tezli/tezsiz ayrımı yazılmaz |
| Not ortalaması | GPA 3.4/4.0 | 3.0 altındaysa yazma |
| Anadolu Lisesi, Fen Lisesi | High school | Lise türü çevrilmez; yalnızca gerekiyorsa yazılır |
| Askerlik | Military service | Yurt dışında yazılmaz; sorulursa completed / deferred / exempt |
| Stajyer | Intern | |
| Uzman / Kıdemli Uzman | Specialist / Senior Specialist | Bazı sektörlerde Associate / Analyst daha doğru |
| Müdür / Yönetici | Manager | Genel Müdür = General Manager, Direktör = Director |
| KPSS, ALES, YDS | Yazılmaz | Türkiye dışında karşılığı ve anlamı yok |
Unvanlarda tuzak var: Türkiye'de "Uzman" yaygın bir kademe, yurt dışında "Specialist" bazı sektörlerde daha dar bir anlama gelir. İlanın kendi kullandığı unvanı kopyala; ATS o kelimeyi arar.
Deneyim maddeleri: Türkçe cümleden İngilizce maddeye
En büyük fark cümle yapısında. Türkçe CV'de "…den sorumluydum" ile biten cümleler yazılır; İngilizce maddede özne yok, cümle fiille başlar ve sonuçla biter. Birebir çeviri Türkçe yapıyı taşır ve okuyana anında belli olur:
| Türkçe taslak | Birebir çeviri | Doğru madde |
|---|---|---|
| Satış ekibinin aylık raporlarını hazırlamaktan sorumluydum. | I was responsible for preparing monthly reports of the sales team. | Prepared monthly sales reports for a 12-person team; cut reporting time from 3 days to 1 by automating data pulls in Excel. |
| Müşteri şikayetlerini çözdüm ve memnuniyeti artırdım. | I solved customer complaints and increased satisfaction. | Resolved 40+ customer escalations per month; raised post-contact satisfaction score from 3.6 to 4.3 over two quarters. |
| Yeni ERP sisteminin geçiş projesinde yer aldım. | I took part in the migration project of the new ERP system. | Led data migration for the SAP rollout across 3 plants; delivered 2 weeks ahead of schedule with zero data loss. |
| Stajımda web sitesinin bakımını yaptım. | I did the maintenance of the website during my internship. | Maintained the company website (WordPress, PHP); fixed 25 reported bugs and reduced page load time by 30%. |
Sayı yoksa kapsam yaz: ekip büyüklüğü, bütçe, süre, kaç müşteri. "Increased efficiency" gibi ölçüsüz ifadeler Türkçedeki "verimliliği artırdım" kadar boş.
İngilizce CV yazma: 6 adım
1. Hedef ülkeyi ve belgeyi seç
Yukarıdaki tabloya göre uzunluk, fotoğraf ve kişisel bilgi kararını ver. Türkiye'deki çok uluslu bir şirkete başvuruyorsan ABD ve İngiltere kuralları güvenli tarafta kalır.
2. İlandan kelimeleri çıkar
Sorumluluklar ve nitelikler bölümündeki araç adlarını, unvanı ve yetkinlik ifadelerini İngilizce hâliyle listele. Kısaltma ve açılımını birlikte kullan: "CRM (Salesforce)", "KPI".
3. Summary'yi yaz
Üç cümle: unvan ve yıl, iki güçlü kanıt, hedef rol. "Hardworking and motivated" ile başlama; hiçbir işveren bunu aramaz.
4. Deneyimi yeniden yaz
Her madde fiil, iş, sonuç. Türkçe metni önüne koyup çevirme; ilandaki kelimeyi kullanarak sıfırdan yaz. Geçmiş işler için geçmiş zaman (Managed), devam eden iş için geniş zaman (Manage).
5. Eğitim ve becerileri düzenle
Bölüm adı İngilizce, kurum adı orijinal. Skills bölümüne yalnızca araç ve teknik yetkinlik; kişilik özelliklerini Summary ve maddelerdeki sonuçlar zaten anlatır. Diller CEFR ile.
6. Kontrol et
Yazım denetimini İngilizce dile ayarla; Türkçe klavye düzeninde ı ve i karışır. PDF'ten metni kopyalayıp yapıştır, bölümler sırayla çıkıyor mu bak. Bir İngilizce konuşana okut, en azından yüksek sesle kendin oku.
Türk adayların en sık yaptığı 7 hata
- Kişisel bilgi bloğu. Doğum tarihi, medeni durum, askerlik: yurt dışında yok.
- Özne ile başlayan maddeler. "I was responsible for" yerine fiil.
- Kurum adını çevirmek. "Istanbul Technical University" doğru; "Middle East Technical University" resmî ad; uydurma çeviriler değil.
- Ölçüsüz dil seviyesi. "Good English" yerine CEFR ve sınav puanı.
- Türkçe tarih biçimi. 01.2024 değil, Jan 2024.
- Unvan enflasyonu. Uzman'ı "Expert" diye çevirmek; yurt dışında Expert bir kademe değil.
- Objective bölümü. 2010'larda bitti; yerine Summary.
Yurt dışı ATS'leri neyi farklı okur?
Yurt dışı işverenlerin çoğu Workday, Greenhouse, Lever gibi sistemler kullanır ve bunlar İngilizce bölüm başlıklarını bekler. Türkçe başlıklı bir CV'nin bölümleri tanınmaz, deneyim boş görünür. Türkçe karakter içeren ad ve şehir adları çoğu sistemde doğru okunur, ama font PDF'e gömülü değilse ı ve ğ kaybolabilir. Tek sütun, tablo ve ikon yok, metin katmanlı PDF: ATS uyumlu CV rehberindeki kurallar burada da geçerli, üstüne İngilizce başlık şartı gelir.
Örnek: aynı profilden Türkçe ve İngilizce çıktı
Aşağıdaki örnek Türkçe bir ilandan üretildi; puan, ilandaki kelimelerin CV'de geçme oranını ve format güvenliğini birlikte ölçüyor. cici aynı profili İngilizce ilan için İngilizce üretir: çeviri değil, ilanın diliyle yeniden yazım. Türkçe profilini bir kez doldurursun, dili ilan başına seçersin.
İlgili rehberler
- Özgeçmiş ile CV farkı — Türkçedeki iki kelimenin ve İngilizcedeki resume/CV ayrımının nereden geldiği.
- Türkçe CV'yi İngilizceye çevirme — neyi birebir çevirebilirsin, neyi yeniden yazmalısın.
- ATS uyumlu CV nasıl hazırlanır — yurt dışı sistemlerin de okuduğu format kuralları; CV'ni ücretsiz tarat.
- Staj başvurusu için CV — yurt dışı staj başvurusunda deneyimsiz CV.
- CV örnekleri — gerçek ilanlardan üretilmiş 29 CV, ATS okumasıyla.
