CV'ni 20 saniyede test et
Okumaya başlamadan önce elindeki CV'yi yükle. Araç, cici'nin editöründe çalışan aynı kural tabanlı motorla CV'ni puanlar; ilan metnini de yapıştırırsan ilandaki anahtar kelimelerden hangilerinin CV'nde geçmediğini gösterir. Kayıt yok, CV metni saklanmaz.
Skoru gördün. Şimdi o skorun nereden geldiğini anlayalım; sonunda aynı CV'yi düzeltip yeniden tarayabilirsin.
ATS nedir ve CV'ni nasıl okur?
ATS, "Applicant Tracking System", yani başvuru takip sistemi. Bir ilana gelen yüzlerce başvuruyu tek havuzda toplayan, CV'leri okuyup ilandaki kriterlere göre sıralayan ve İK'nın önüne bir liste koyan yazılım. Kurumsal bir başvuruda CV'ni ilk okuyan çoğu zaman bir insan değil, bu sistemdir.
Bir ATS'nin CV'ni "anladığını" düşünmek cazip ama gerçek daha basit ve daha katı. Sistem iki iş yapar:
- Metni ayıklar. PDF ya da Word dosyasının içindeki düz metni çıkarır; tasarımı, renkleri, ikonları, sütunları görmez. Ayıklanan metni "İletişim", "Deneyim", "Eğitim", "Beceriler" gibi alanlara yerleştirmeye çalışır.
- Eşleştirir. İlandan çıkarılan anahtar kelimeleri ve kriterleri (unvan, yıl, teknoloji, dil, sertifika) ayıkladığı metinde arar. Ne kadar çok kriter birebir karşılanıyorsa aday listede o kadar yukarıda çıkar.
CV bu iki adımın her birinde elenebilir: birincisinde metin bozuk çıkarsa, ikincisinde kelimeler örtüşmezse. Rehberin geri kalanı bu iki riski tek tek kapatıyor.
Türkiye'de kim kullanıyor?
Büyük holdinglerin, bankaların, telekom operatörlerinin ve çok uluslu şirketlerin kariyer sayfaları genellikle Workday, SAP SuccessFactors, Oracle Taleo, Greenhouse ya da Lever gibi bir sistemin üzerinde çalışır; formu doldurduğun sayfa aslında o sistemin arayüzüdür. İş ilanı sitelerindeki "hızlı başvur" düğmesi ise iki şeyden birini yapar: ya CV'ni şirketin kendi sistemine aktarır ya da İK'nın kendi panelinde filtrelemesi için bir havuza koyar. İki durumda da CV'nin metnini önce bir yazılım okur. "Ben zaten ilan sitesinden başvuruyorum, ATS beni ilgilendirmez" düşüncesi bu yüzden doğru değil.
Ayrıştırıcı ne görür?
Gerçek bir CV'nin PDF'inden bir ayrıştırıcının kelimesi kelimesine çıkardığı metni muhasebeci örneğinin ATS okuması bölümünde görebilirsin; rötuşsuz, CV'nin yanında. Kendi CV'n için aynı şeyi görmek istiyorsan yukarıdaki test aracı ya da şu komut yeterli:
pdftotext cv.pdf - | head -60
Çıkan metin okunuyorsa, bölümler doğru sıradaysa ve Türkçe karakterler yerindeyse birinci adımı geçtin demektir.
Türkçe CV'lerde ATS'yi bozan 5 şey
Yabancı kaynaklardaki ATS tavsiyeleri İngilizce CV'ler için yazılmış. Türkçe bir CV'de onların hiç bahsetmediği beş sorun çıkıyor.
1. İ, ı, ş, ğ karakterleri ve font. Latin-ext alt kümesi gömülmemiş bir fontla üretilen PDF'lerde İ ve ı gibi harfler ya kutuya ya da başka bir karaktere dönüşür. Ayrıştırıcı "İstanbul" yerine "?stanbul" okuduğunda şehir eşleşmez; "Mühendisliği" bozulunca bölüm eşleşmez. Görmesi kolay: PDF'ten metni kopyalayıp bir yere yapıştır.
2. Türkçe ay adları ve tarih biçimi. "Oca 2023 – Ara 2024" ya da "01.2023" biçimleri İngilizce ayarlı bir sistem tarafından tarih olarak tanınmayabilir; deneyim süresi hesaplanamaz. En güvenli biçim yıl ve ayı rakamla yazmak: "2023 – 2024" ya da "03/2023 – 12/2024".
3. Bölüm başlığı sözlüğü. Sistem "İş Deneyimi" başlığını "Deneyim" alanına yerleştirmek için bir sözlük kullanır. "Kariyer Yolculuğum", "Neler Yaptım" gibi başlıklar o sözlükte yok; bölüm boş sayılır. Türkçe standart başlıklar: İletişim, Özet, İş Deneyimi (ya da Deneyim), Eğitim, Beceriler, Projeler, Sertifikalar, Diller.
4. Fotoğraf, doğum tarihi, TC kimlik no, medeni durum, askerlik. Türkiye'de alışkanlık hâline gelmiş bu alanların ATS için iki sonucu var: hiçbiri bir kriterle eşleşmez, yani puan getirmez; fotoğraf ve tablo hâlindeki kişisel bilgi bloğu ise metin ayıklamayı bozabilir. Askerlik ve doğum tarihi yalnızca ilan açıkça istiyorsa, tek satır metin olarak yazılır.
5. Kolonlu ve görsel şablonlar. Canva ve benzeri araçlardan indirilen iki sütunlu şablonlar ayrıştırıcıda sol ve sağ sütunun satırlarını birbirine karıştırır; beceri çubukları, ikonlar ve logolar ya kaybolur ya anlamsız karakter olarak çıkar. Görsel olarak kaydedilmiş bir PDF'te ise okunacak metin hiç yoktur.
cici'nin ürettiği her PDF, her sürümde bu sorunlara karşı otomatik test edilir: bölüm sırası, İ/ı/ş/ğ karakterlerinin çıkarılan metinde sağ kalması ve tarih sütununun başlığa yapışmaması. CV örnekleri sayfasındaki her örneğin yanında bu testin çıktısı duruyor.
ATS uyumlu CV hazırlama: 7 adım
1. Tek sütun, tablo yok, ikon yok
Tüm içerik yukarıdan aşağıya tek bir akışta ilerlesin. Beceriler için tablo değil virgülle ayrılmış liste, deneyim için madde işareti kullan. Şirket logosu, beceri çubuğu ve ikon koyma; ayrıştırıcı bunları görmez, bazen yerine anlamsız karakter bırakır.
2. Standart bölüm başlıkları
Yukarıdaki Türkçe başlıkları kullan. İngilizce CV'de karşılıkları: Contact, Summary, Experience, Education, Skills, Projects, Certifications, Languages. Başlıkları büyük harf ve kalın yazman yeterli; süsleme gerekmez.
3. İlandan anahtar kelimeleri çıkar
İlanı aç ve iki bölümü ayrı ayrı oku: sorumluluklar ve aranan nitelikler. Teknoloji ve araç adlarını (Python, SAP, Figma), sektör kavramlarını (nakit akışı, A/B testi, şantiye iş güvenliği) ve yetkinlik ifadelerini (paydaş yönetimi, çapraz işlevli ekip) bir listeye yaz. Sonra her birinin CV'nde ilandaki yazımıyla geçip geçmediğine bak. "ML" yazmışsan yanına "makine öğrenimi"ni de ekle; sistem kısaltmayla açılımı aynı şey saymayabilir. Sahip olmadığın bir yetkinliği yazma; ilk mülakatta sorulur.
4. Deneyimi görev değil sonuç olarak yaz
"Raporlama yaptım" değil: "Aylık satış raporunu Excel'den Power BI'a taşıdım; hazırlama süresi 2 günden 3 saate indi." Fiil, araç, sayı. Sayı yoksa kapsam yaz: kaç kişilik ekip, kaç müşteri, hangi bütçe. Anahtar kelimeler bu cümlelerin içinde doğal olarak geçmeli; alt alta kelime listesi olarak değil.
5. Dosya biçimi
Metin katmanı olan bir PDF en güvenlisi: yazı tipi her cihazda aynı kalır ve metin ayıklanır. İlan açıkça .docx istiyorsa .docx gönder. Tasarım programının "görsel olarak dışa aktar" seçeneğini asla kullanma; ekran görüntüsünden üretilmiş PDF de aynı sorunu yaratır.
6. İletişim bilgisi gövdede
Ad, telefon, e-posta ve şehir sayfanın en üstünde olsun ama belgenin üst bilgi (header) alanında değil, normal metin akışında. Bazı sistemler üst bilgi ve alt bilgiyi hiç okumaz; iletişim bilgisi okunmayan aday aranamaz.
7. Göndermeden önce geri oku
Metni PDF'ten kopyalayıp düz bir metin dosyasına yapıştır ya da yukarıdaki aracı kullan. Üç şeye bak: bölümler doğru sırada mı, Türkçe karakterler yerinde mi, ilandaki kelimeler geçiyor mu. Sonra bu adımı her ilan için tekrarla; tek CV'yi elli ilana göndermek ATS'de en sık elenme nedenidir.
En sık yapılan hatalar
- Aynı CV'yi her ilana göndermek. İlanlar aynı unvan için bile farklı kelimeler kullanır; eşleşme oranı her seferinde düşer.
- Görünmez anahtar kelime. Beyaz yazıyla ya da çok küçük puntoyla kelime doldurmak. Modern sistemler bunu yakalar; yakalamasa bile mülakatta savunamazsın.
- Yaratıcı başlıklar. "Yolculuğum", "Süper güçlerim". Sözlükte olmadığı için bölüm atlanır.
- Grafik beceri göstergeleri. Yıldızlı ya da yüzde çubuklu beceri listeleri. Metin olarak hiçbir şey ifade etmez; çoğu zaman "Python" kelimesi bile çıkmaz.
- Görüntü olarak kaydedilmiş PDF. Tarayıcıdan geçirilmiş ya da tasarım aracından resim olarak dışa aktarılmış dosya. Ayrıştırıcı için boş sayfa.
Gerçek bir örnek: ATS bu CV'den ne okuyor
Aşağıdaki iki örnek gerçek iş ilanlarından cici ile üretildi. Puan, ilandaki anahtar kelimelerin CV'de geçme oranını, bölüm bütünlüğünü, madde kalitesini ve format güvenliğini birlikte ölçüyor; kesik çizgili kelimeler adayın gerçekten sahip olmadığı için CV'ye yazılmayanlar.
Her örneğin sayfasında CV'nin kendisi, ilan metni ve bir ayrıştırıcının o PDF'ten kelimesi kelimesine çıkardığı metin yan yana duruyor.
İlgili rehberler
- CV nasıl hazırlanır: 7 adımda, kontrol listesiyle — sıfırdan başlıyorsan önce bu.
- ATS nedir, Türkiye'de kim kullanıyor — ilan sitesinden başvurunca CV'nin hangi adımda elendiği.
- Staj başvurusu için CV — iş deneyimi yokken aynı ATS kuralları nasıl uygulanır.
- Kariyer değişikliği CV'si — farklı sektörün kelimeleriyle eşleşmek.
- İngilizce CV nasıl yazılır — yurt dışı ATS'leri ve İngilizce bölüm başlıkları.
- 29 meslek için CV örneği — her biri gerçek ilandan, yanında ATS'nin okuduğu metin.