Türkçe CV'ni Google Translate'e yapıştırıp çıkan metni PDF yapmak, İngilizce CV yazmanın en hızlı ve en kötü yolu. Sonuç gramer olarak doğru ama bir İngiliz, Alman ya da Hollandalı işe alım uzmanının gözünde "çeviri kokan" bir belge olur: Türkçe cümle yapısı, Türkçe unvanlar, Türkçe CV gelenekleri aynen taşınır.
İyi bir İngilizce CV çeviri değil, yeniden yazımdır. Bu rehber, bölüm bölüm neyin değiştiğini ve Türk adayların en sık düştüğü tuzakları anlatıyor.
CV mi resume mü, ne kadar uzun?
İlk karışıklık isimde. Birleşik Krallık, İrlanda, Avrupa ve Avustralya'da "CV" denir ve genellikle iki sayfaya kadar kabul edilir. ABD ve Kanada'da aynı belgeye "resume" denir ve tek sayfa beklenir; oralarda "CV" kelimesi akademik yayın listesi içeren çok daha uzun bir belgeyi kasteder.
Pratik kural: ilan hangi ülkeden geliyorsa o ülkenin beklentisine uy. Başvurduğun şirket ABD merkezliyse tek sayfaya sığdır; Avrupa'daysa deneyimin beş yılı geçiyorsa iki sayfa kullanabilirsin. Emin değilsen tek sayfa her yerde güvenlidir.
Türkçe CV'den atılması gerekenler
Türkiye'de alışkanlık olan bazı bilgiler, yurt dışı CV'lerinde ya gereksiz ya da sakıncalı:
- Fotoğraf. Birleşik Krallık, ABD, Kanada ve İrlanda'da fotoğraf beklenmez; ayrımcılık kaygısıyla fotoğraflı CV'ler bazı şirketlerde elenir. Almanya ve Fransa'da hâlâ görülse de zorunlu değil. Yoksa sorun olmaz, varsa olabilir.
- Doğum tarihi, medeni durum, askerlik durumu, uyruk. Hiçbiri yazılmaz. Askerlik bilgisi yurt dışındaki işe alım uzmanı için anlamsızdır.
- TC kimlik numarası ve ev adresi. Şehir ve ülke yeterli: "Istanbul, Turkey".
- "Referanslar istendiğinde verilecektir" satırı. Varsayılan zaten bu; yer kaplamasın.
- İmza ve tarih. Türkçe özgeçmişlerde rastlanır; İngilizce CV'de yeri yok.
Bölüm başlıkları: standart İngilizce karşılıkları
Başvuru takip sistemleri (ATS) bölümleri başlığından tanır. Yaratıcı başlıklar yerine standart olanları kullan:
| Türkçe | İngilizce | |--------|-----------| | Özet / Hakkımda | Professional Summary veya Summary | | İş Deneyimi | Work Experience veya Experience | | Eğitim | Education | | Beceriler | Skills | | Projeler | Projects | | Sertifikalar | Certifications | | Diller | Languages |
"About Me" başlığı bir portfolyo sitesinde çalışır, CV'de "Summary" daha yerleşiktir. "Hobbies" bölümünü, ilanla ilgili bir şey anlatmıyorsa hiç koyma.
Deneyim maddeleri: fiille başla, sonuçla bitir
İngilizce CV'de deneyim maddeleri özne kullanmaz; "I" yazılmaz. Her madde güçlü bir eylem fiiliyle başlar: geçmiş işler için geçmiş zaman (Managed, Built, Reduced), devam eden iş için geniş zaman (Manage, Build, Lead).
Türkçeden çeviride en sık görülen hata, görev tanımı yazmak:
Zayıf:
"Responsible for preparing monthly reports."
Güçlü:
"Prepared monthly sales reports in Excel and Power BI for three regional managers; standardised the report set used in quarterly planning."
"Responsible for" ile başlayan her maddeyi fiille yeniden yaz. İşe yarayan fiiller: led, built, designed, launched, reduced, increased, negotiated, coordinated, automated, delivered, analysed, implemented. "Helped" ve "assisted" zayıf kalır; ne yaptığını söyle.
Sayı varsa sayıyı ver. Yoksa ölçeği tarif et: "for a 12-person team", "across four branches", "serving ~200 daily customers". Uydurma rakam yazma; yurt dışı mülakatlarında her satır sorulur.
Unvanlar ve kurumlar: nasıl çevrilir?
Türkçe unvanların birebir çevirisi çoğu zaman yanlış anlam verir. "Uzman" için "Expert" değil, bağlama göre "Specialist" ya da "Analyst"; "Müdür Yardımcısı" için "Assistant Manager" ya da "Deputy Manager"; "Sorumlu" için "Lead" ya da "Coordinator". İlanı aç ve o şirketin kendi unvanlarını kullan; ATS unvan eşleşmesi de bunu ister.
Üniversite ve bölüm adlarında kurumun kendi resmî İngilizce adını kullan: "Istanbul Technical University, B.Sc. in Industrial Engineering". Not ortalamasını "GPA: 3.4/4.0" biçiminde yaz; Türkiye'deki 100'lük sistemi kullanıyorsan "/100" ekle.
Türk şirketlerinde çalıştıysan ve şirket yurt dışında tanınmıyorsa, adın yanına bir cümlelik bağlam ekle: "Batı Gıda A.Ş. (food manufacturer, ~800 employees)". İşe alım uzmanı şirketi bilmiyorsa ölçeği bilmeli.
Dil seviyesi ve beceriler
"İyi derecede İngilizce" ifadesinin İngilizce CV'de yeri yok; CV'nin kendisi İngilizce olduğu için zaten test ediliyorsun. Dilleri CEFR seviyesiyle yaz: "English (C1), German (B1), Turkish (native)". Sınav puanı varsa ekle: "IELTS 7.5".
Beceri bölümünü ilandaki araç adlarıyla birebir eşleştir. "MS Office" yazmak yerine ilanda "Excel" geçiyorsa "Excel (pivot tables, VLOOKUP)" yaz. Teknik roller için araç listesini kategorilere ayır: Languages, Frameworks, Tools.
Yurt dışı ATS'leri neyi farklı okur?
Workday, Greenhouse, Lever, SmartRecruiters gibi sistemler metin kalitesine duyarlıdır ve Türkçe CV'lerde sık görülen iki sorunu büyütür:
- Türkçe karakter kalıntıları. İsimlerdeki ı, ğ, ş gibi harfler bazı sistemlerde bozuk çıkabilir. Adını İngilizce CV'de ASCII karakterlerle yazmak ("Yagiz Ozcan") alan doldurma formlarında hata riskini azaltır; pasaportundaki yazımla uyumlu kalmasına dikkat et.
- Tasarım ağırlıklı şablon. İki sütunlu ya da grafikli şablonlar, İngilizce de olsa, metin çıkarmada bozulur. Tek sütun, standart başlıklar, metin tabanlı PDF kuralı burada da geçerli.
Mevcut İngilizce CV'nin bir ATS'de nasıl okunduğunu, ilanı da yapıştırarak ücretsiz ATS testiyle görebilirsin; kayıt gerekmez.
Türk adayların en sık yaptığı yedi hata
- Türkçe cümleyi kelime kelime çevirmek: "I have been working in X company since 3 years."
- Deneyimi "responsible for" ile başlatmak.
- Fotoğraf, doğum tarihi ve askerlik durumunu eklemek.
- Unvanı birebir çevirmek ("Expert", "Chief" gibi).
- "Good command of English" yazmak.
- Aynı CV'yi hem Londra'daki bir bankaya hem Berlin'deki bir startup'a göndermek.
- Hedef ülkenin uzunluk beklentisini yok saymak.
Bu kuralların hepsini her başvuruda elle uygulamak saatler alır; çeviri değil yeniden yazım gerektiği için de iyi İngilizce bilmek tek başına yetmez. cici'de profilini Türkçe giriyor, ilanı yapıştırıyor ve çıktı dilini İngilizce seçiyorsun; sistem senin gerçek deneyimini o ilanın ve o ülkenin CV diline göre, olmayan hiçbir şey eklemeden yeniden yazıyor. Nasıl çalıştığını İngilizce CV sayfasında anlattık; ilk 2 CV ücretsiz.
Bölüm yapısı ve deneyim maddelerinin nasıl kurulduğunu somut görmek için CV örnekleri sayfasındaki gerçek ilanlara karşı üretilmiş örneklere bakabilirsin; aynı yapı İngilizce çıktıda da korunuyor.