Staj başvurusunda ön yazı, CV'nin cevaplayamadığı tek soruyu cevaplar: neden bu şirket ve neden sen? CV'nde deneyim yok, bu normal; ön yazı da deneyim uydurmak için değil, ilgini ve hazırlığını üç paragrafta göstermek için var. Bu yazı ne zaman gerektiğini, nasıl kurulduğunu ve deneyimsiz bir öğrenci için tam bir örneği veriyor.
CV'nin kendisi ayrı bir rehberin konusu: staj başvurusu için CV nasıl hazırlanır. Ön yazı o CV'nin yanına gider, onu tekrar etmez.
Ön yazı ne zaman gerekir?
İlan "ön yazı" ya da "niyet mektubu" istiyorsa şart; istemiyorsa avantaj, özellikle üç durumda. Birincisi, bölümünle ilan arasında görünür bir bağ yoksa: işletme öğrencisi bir yazılım şirketinin ürün stajına başvuruyorsa bağı CV değil ön yazı kurar. İkincisi, e-postayla başvuruyorsan: boş bir e-postaya ek olarak gönderilen CV, okunmadan geçilir; e-postanın gövdesi zaten kısa bir ön yazıdır. Üçüncüsü, küçük ve orta ölçekli şirketler: başvuruyu çoğu zaman İK değil, seni çalıştıracak kişi okur ve neden geldiğini merak eder.
Büyük şirketlerin başvuru formlarında ön yazı alanı yoksa zorlamana gerek yok; CV'nin özet bölümü o işi görür.
Zorunlu staj ve gönüllü staj: ne değişir?
Zorunlu stajda işveren önce iki şeyi bilmek ister: bölümün stajı kaç iş günü ve hangi tarihlerde. Bu bilgi son paragrafa değil, ilk paragrafın sonuna gelir; okuyan kişi takvimine bakıp devam edip etmeyeceğine hemen karar verir. Sigortanın üniversite tarafından karşılandığını da tek cümleyle yazmak işvereni rahatlatır; çoğu bunu sormaya üşenir ve başvuruyu bırakır.
Gönüllü stajda takvim baskısı yok, ama neden orası sorusu daha ağır. Zorunlu stajı herhangi bir yerde yapabilirsin; gönüllü staj için o şirketi seçmiş olmanın bir nedeni olmalı ve ilk paragraf onu söylemeli. Haftalık müsaitliğini (ders programına göre kaç gün) net yaz; "esneğim" işverene iş çıkarır.
Üç paragraf, tek sayfa
Ön yazı 150–250 kelime, üç paragraf. Daha uzunu okunmaz, daha kısası cevap vermez.
1. Neden bu şirket ve bu rol. İlanı ve şirketi gerçekten okuduğunu gösteren tek somut şey: bir ürün, bir proje, ilanın bir cümlesi. "Sektörünüzün lider firması" gibi cümleler okunduğu anda geçilir.
2. Hangi ders ve proje bu rolle örtüşüyor. CV'deki iki kanıtı seç ve ilana bağla. "Veri Yapıları dersinde…", "Bitirme projemde…" diye başla; ne yaptığını ve ilanın hangi kelimesiyle eşleştiğini bir cümlede söyle. CV'deki maddeyi kopyalama; aynı kanıtı başka bir cümleyle anlat.
3. Ne öğrenmek istiyorsun ve ne zaman müsaitsin. Staj bir öğrenme dönemi; bunu söylemek zayıflık değil. Zorunlu stajsa süre ve tarih aralığını yaz, gönüllüyse haftalık müsaitliğini. Kapanış tek cümle: görüşme için müsait olduğunu söyle, teşekkür et.
Örnek ön yazı: yazılım stajı, 3. sınıf
Aşağıdaki mektup kurgusal bir aday için, gerçek bir yazılım stajyeri ilanının kelimeleriyle yazıldı. İlan ve o ilana göre üretilmiş CV yazılım stajyeri CV örneği sayfasında.
Sayın İnsan Kaynakları Ekibi,
Yazılım Geliştirme Stajyeri ilanınıza başvuruyorum. İlanda backend geliştirme ve REST API tasarımı ekiplerinizin günlük işi olarak anlatılıyor; benim son iki dönemim de tam olarak bununla geçti.
Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği üçüncü sınıf öğrencisiyim. Veri Tabanı Sistemleri dersinde üç kişilik ekiple bir kütüphane rezervasyon uygulaması geliştirdik; ben Node.js ile REST API katmanını ve PostgreSQL şemasını yazdım. Kişisel projem olan ürün karşılaştırma uygulamasında React ön yüzü ve oturum yönetimi bana ait; kod GitHub'da açık. İkisinde de ilanınızdaki Git akışı, kod inceleme ve birim testi pratiklerini uyguladım.
Bu stajda üretimde çalışan bir sistemin kod inceleme ve dağıtım süreçlerini öğrenmek istiyorum. Zorunlu stajım 20 iş günü; Temmuz–Ağustos döneminde tam zamanlı çalışabilirim. Görüşme için her zaman müsaitim, zamanınız için teşekkür ederim.
Saygılarımla, Ada Yılmaz
Mektubun yaptığı üç şey: ilandan iki somut kelime (backend, REST API) ilk paragrafta; iki kanıt (ders projesi, kişisel proje) araç adlarıyla; süre ve tarih son paragrafta. 190 kelime.
E-posta gövdesi mi, ek mi?
E-postayla başvuruyorsan ön yazı e-postanın gövdesi olur, ayrıca ek yapma. Konu satırı ilanın adını ve senin adını taşır: "Yazılım Geliştirme Stajyeri başvurusu – Ada Yılmaz". CV tek ek, dosya adı "Ada-Yilmaz-CV.pdf" biçiminde. Başvuru formunda ayrı bir ön yazı alanı varsa aynı metni oraya yapıştır; PDF olarak istenirse tek sayfa, CV ile aynı font.
E-postayı okul uzantılı adresinden göndermek zararsız, hatta öğrenci olduğunu doğrular; ama gelen kutusunu düzenli kontrol ettiğin bir adres olsun. Gönderdikten sonra on iş günü ses çıkmazsa tek bir kısa hatırlatma e-postası normaldir; ikincisi değildir.
Sık yapılan hatalar
- CV'yi düz yazıya çevirmek. Ön yazı CV'nin tekrarı değil, iki kanıtın hikâyesi.
- Şirket adını değiştirip aynı mektubu göndermek. İlk paragrafta o şirkete özgü tek bir somut şey yoksa mektup şablon olarak okunur.
- Özür dilemek. "Deneyimim olmasa da" ile başlayan cümle, okuyanın aklına deneyimsizliği getirir. Kanıtı yaz, eksikliği yazma.
- Sıfat listesi. Çalışkan, özverili, takım oyuncusu: hiçbiri kanıt değil.
- Bir sayfayı aşmak. 250 kelimeyi geçen ön yazı ikinci paragrafta bırakılır.
- Yanlış şirket adı. Şablonu değiştirirken kalan bir önceki şirketin adı, başvuruyu anında bitirir. Göndermeden önce adı ve ilanı bir kez daha oku.
Ne yapmalı?
- İlanı oku, iki somut kelime ve şirkete özgü bir şey seç.
- CV'nden iki kanıt al, ilanın kelimesiyle bağla.
- Üç paragraf yaz, 250 kelimeyi geçme; süre ve tarihi son paragrafa koy.
- Yüksek sesle oku; şirket adını ve ilan başlığını kontrol et.
cici ilana göre CV ile birlikte ön yazı da üretir: ilanı yapıştırırsın, mektup profilindeki gerçek ders ve projelerden 3–4 paragraf olarak yazılır ve LinkedIn'in kısa "neden bu iş" kutusu için ayrı bir metin çıkar. İlan başına ayrı bir ön yazı yazılır; aynı mektubu elli şirkete göndermenin bir kısayolu yok.